فخر الدين الرازي
مقدمه 24
منطق الملخص
معروف شد . شاگردان وشارحان وى أو را به طور مطلق ، امام مىخواندند . خواجهء طوسي از وى به عنوان فاضل علامه ، فخر الدين ملك الناظرين ياد مىكند . ( I ، ج 1 ، ص 2 ) . لقب مشهور امام المشككين در سدههاى أخير از جانب حكيمان ومتكلمان شيعه ، بويژه در حوزه فلسفي أصفهان به وى داده شده است ( ميرداماد ، ص 404 ، 419 ) . أستاذ مطهرى نقدهاى فخر رازي را چنين ارزيابى مىكند : « فخر رازي هميشه تشكيكاتش مفيد ونافع بوده است ؛ يعنى سبب شكافتن مسايل شده وخيلى هم از اين راه كمك كرده است » ( ج 9 ، ص 32 ) . فخر الدين در خاندانى از أهل علم در 25 رمضان 544 ( يا به قولي 543 ) در شهر رى متولد شد وروز دوشنبه أول شوال ( عيد فطر ) 606 در هرات درگذشت . پدر وى ، أبو القاسم ضياء الدين عمر ، خطيب رى واز فقيهان ومتكلمان آن سرزمين بود كه فقه را از أبو محمد بغوى ( د . 516 ) ، فقيه بزرگ شافعي ، آموخته وكلام را از أبو القاسم انصارى ( د . 521 ) ، از شاگردان امام الحرمين جوينى ( 419 - 478 ) ، فراگرفته بود . غاية المرام في علم الكلام نوشتارى از ضياء الدين است كه سبكى آن را از بهترين آثار كلام اشعرى مىداند وشيوايى وزيبايى نثرش را مىستايد . ( ج 7 ، ص 242 ) رازي از دانشمندان اندك أستاذ است ؛ اما در طلب علم به شهرهاى فراوانى سفر كرده وبا دانشمندان بزرگى به گفتگو نشسته است . پدرش ، ضياء الدين ، نخستين أستاذ وى در دو دانش كلام اشعرى وفقه شافعي بود . فخر الدين در آثارش از پدر با تعبير « الامام السعيد » ياد مىكند . پس از مرگ پدر ، چندى نزد فقيه شافعي ، كمال الدين سمنانى ( د . 575 ) ، احتمالا در نيشابور ، شاگردى كرد .